Zastrzyki na odchudzanie 2026: rodzaje, skuteczność, ceny i recepta

Czym są zastrzyki na odchudzanie?

Nie istnieje coś takiego jak cudowny zastrzyk na odchudzanie. Tym potocznym określeniem nazywa się leki na otyłość wydawane na receptę, które naśladują hormony jelitowe (inkretyny) wydzielane po posiłku. Semaglutyd i liraglutyd pobudzają receptor GLP-1, a tirzepatyd dwa receptory: GIP i GLP-1.

W farmakologicznym leczeniu choroby otyłościowej stosowane są co prawda leki podawane w iniekcjach podskórnych, lecz nie tylko. Niektóre z preparatów są podawane także drogą doustną, np. Mysimba (naltrekson z bupropionem). Przegląd leków doustnych znajdziesz w artykule tabletki na odchudzanie.

Farmakologiczne leczenie choroby otyłościowej jest ważnym aspektem, lecz nie jest ono podstawą w terapii tej choroby. Najważniejszym elementem pozwalającym na prawidłowe obniżenie masy ciała oraz utrzymanie zadowalających wyników jest odpowiednie żywienie oraz aktywność fizyczna. Farmakoterapia natomiast jest elementem ułatwiającym wyrobienie prawidłowych wzorców zachowań, a także stanowi pomoc w przypadku, gdy postępowanie niefarmakologiczne nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych (ChPL) leki te stosuje się jako uzupełnienie diety o obniżonej kaloryczności i zwiększonej aktywności fizycznej. Otyłość jest chorobą przewlekłą, a w części przypadków leczy się ją także operacyjnie. Więcej o rozpoznawaniu otyłości i jej powikłaniach przeczytasz w artykule Nadwaga i otyłość: diagnostyka i powikłania.

Jak działają leki na otyłość?

Preparaty stosowane w terapii otyłości mają różne mechanizmy działania, lecz ich głównym celem jest wpływanie na ośrodki neuronalne, takie jak:

1. Ośrodek głodu i sytości zlokalizowany w części mózgu zwanej podwzgórzem.
2. Ośrodek mezolimbiczny będący częścią układu limbicznego, odpowiedzialny za kontrolę zachowania i motywację.
3. Kora przedczołowa zlokalizowana w przedniej części płata czołowego. Odpowiada ona m.in. za przewidywanie konsekwencji oraz hamowanie zachowań impulsywnych, będących efektem działania dwóch powyższych ośrodków.

Dzięki działaniu na powyższe ośrodki neuronalne farmakoterapia otyłości przyczynia się do hamowania uczucia łaknienia, co ułatwia utratę masy ciała. W badaniach semaglutyd zmniejszał ilość zjadanych kalorii, uczucie głodu i napady ochoty na jedzenie, a zwiększał uczucie sytości.

Kiedy rozpoczynamy farmakologiczne leczenie otyłości?

Leczenie farmakologiczne rozpoczynamy, jeżeli po 3–6 miesiącach od wdrożenia zmian w stylu życia u pacjenta nie dochodzi do zmniejszenia masy ciała o 5% lub więcej wartości wyjściowej. Tak zaleca Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO)^[8]. Wcześniej można je rozważyć m.in. przy chorobach istotnie zwiększających ryzyko sercowo-naczyniowe.

Inne postępowanie stosujemy, gdy u pacjenta występuje otyłość III stopnia (BMI ≥40 kg/m²). W tych przypadkach od początku należy dążyć do kompleksowego leczenia łączącego w sobie leczenie niefarmakologiczne oraz farmakologiczne, z rozważeniem leczenia operacyjnego.

Jakie są wskazania do farmakologicznego leczenia otyłości?

Do wskazań należy:

1. Dorośli z BMI ≥30 kg/m².
2. Dorośli z BMI 27–29,9 kg/m² oraz przynajmniej jedną chorobą związaną z nieprawidłową masą ciała: zaburzenia gospodarki węglowodanowej (stan przedcukrzycowy lub cukrzyca typu 2), nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, obturacyjny bezdech senny.

ChPL Wegovy i Mounjaro wymieniają także chorobę sercowo-naczyniową. Wegovy i Saxenda mają też wskazania u młodzieży od 12 lat (Saxenda również u dzieci od 6 lat), na osobnych zasadach.

Które leki są zarejestrowane do leczenia otyłości, a które nie?

Na rynku dostępne są preparaty stosowane doustnie oraz w iniekcjach podskórnych. Do kontroli masy ciała u dorosłych w Unii Europejskiej zarejestrowane są:

• Wegovy (semaglutyd) – lek podawany raz w tygodniu w formie zastrzyku podskórnego, który pomaga kontrolować apetyt i redukować masę ciała.
• Mounjaro (tirzepatyd) – działa na dwa receptory, GIP i GLP-1. Lek podawany jest raz w tygodniu w formie zastrzyku podskórnego.
• Saxenda (liraglutyd) i jej tańsze odpowiedniki, zarejestrowane do kontroli masy ciała (np. Polidia, Plyzari)^[1][2] – działają poprzez zwiększenie uczucia sytości. Lek podawany jest codziennie w formie zastrzyku podskórnego.
• Mysimba (naltrekson z bupropionem) – tabletki, które działają na ośrodki w mózgu odpowiedzialne za kontrolę apetytu i system nagrody, zmniejszając łaknienie i kontrolując zachcianki.
• Xenical i Alli (orlistat) – lek, który hamuje wchłanianie tłuszczów w przewodzie pokarmowym, co zmniejsza ilość przyswajanych kalorii.

Zastrzyki to więc trzy substancje: semaglutyd, tirzepatyd i liraglutyd. Osobno zarejestrowany jest setmelanotyd (Imcivree, codzienny zastrzyk podskórny)^[6], ale tylko w rzadkich postaciach otyłości: przy genetycznym niedoborze POMC, PCSK1 lub receptora leptyny, w zespole Bardeta-Biedla i w nabytej otyłości podwzgórzowej. Nie należy do typowego leczenia otyłości.

Każdy z tych leków ma swoje specyficzne działanie, zalety oraz możliwe skutki uboczne. Wybór odpowiedniego preparatu i dawki zależy od indywidualnych potrzeb oraz stanu zdrowia pacjenta.

Semaglutyd, czyli substancja znana z Ozempicu, jest zarejestrowany do leczenia otyłości. W tym wskazaniu występuje pod nazwą Wegovy, w dawkach dobranych do leczenia otyłości (dawka terapeutyczna 2,4 mg, u części dorosłych 7,2 mg). Ozempic to wersja tego samego leku przeznaczona dla osób z cukrzycą typu 2 (do 2 mg). Dlatego w leczeniu otyłości lekarz sięga po Wegovy: to ten sam semaglutyd, zarejestrowany właśnie w tym wskazaniu. Stosowanie samego Ozempicu w celu odchudzania byłoby leczeniem poza jego rejestracją, a apteki potrzebują go dla pacjentów z cukrzycą.

Podobnie jest z liraglutydem: w otyłości stosuje się Saxendę i jej odpowiedniki, a Victoza jest przeznaczona dla osób z cukrzycą typu 2. Rybelsus (semaglutyd w tabletkach) i Trulicity (dulaglutyd) są zarejestrowane wyłącznie do leczenia cukrzycy typu 2.

Zobacz też: lista leków na otyłość na receptę, z cenami i skutecznością.

Porównanie leków: skuteczność, dawkowanie i koszt

Wyniki pochodzą z badań rejestracyjnych STEP 1^[4], STEP UP^[9], SURMOUNT-1^[5], SCALE Obesity and Prediabetes^[3] i COR-I^[10], w których uczestnicy równocześnie stosowali dietę i zwiększali aktywność fizyczną. To średnie: u konkretnej osoby spadek masy ciała może być większy lub mniejszy. Badań nie należy porównywać wprost, bo trwały różnie długo i obejmowały różne grupy pacjentów. W jedynym bezpośrednim porównaniu, badaniu SURMOUNT-5^[11], dorośli z otyłością bez cukrzycy typu 2 przyjmowali najwyższą tolerowaną dawkę tirzepatydu (10 lub 15 mg) albo semaglutydu (1,7 lub 2,4 mg). Po 72 tygodniach masa ciała zmniejszyła się średnio o 20,2% przy tirzepatydzie i o 13,7% przy semaglutydzie.

Ceny sprawdzone: październik 2026 (gdziepolek.pl, doz.pl)^[12][13], orientacyjne, zależą od apteki i dawki. Jeden wstrzykiwacz Wegovy FlexTouch lub Mounjaro KwikPen zawiera 4 dawki, czyli wystarcza na 4 tygodnie.

Zobacz też: porównanie Mounjaro, Wegovy i Ozempicu.

Jak dawkuje się zastrzyki na odchudzanie?

Każdy z tych leków zaczyna się od małej dawki, którą zwiększa się stopniowo. Ma to ograniczyć nudności i inne dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Schematy według ChPL^[14][15][16]:

• Wegovy: 0,25 mg raz w tygodniu przez 4 tygodnie, potem kolejno 0,5 mg, 1 mg i 1,7 mg, każda dawka przez 4 tygodnie. Od 17. tygodnia dawka terapeutyczna 2,4 mg. U dorosłych, którzy zaczynali leczenie z BMI ≥30, lekarz może po co najmniej 4 tygodniach na 2,4 mg zwiększyć dawkę do 7,2 mg.
• Mounjaro: 2,5 mg raz w tygodniu przez 4 tygodnie, potem 5 mg. Dalej dawkę można zwiększać o 2,5 mg, nie częściej niż co 4 tygodnie. Dawkę terapeutyczną lekarz dobiera indywidualnie w zakresie 5–15 mg (także 7,5 mg i 12,5 mg), maksymalnie 15 mg na tydzień.
• Saxenda: 0,6 mg raz dziennie, zwiększane o 0,6 mg co najmniej co tydzień, aż do 3 mg na dobę. Jeśli po 12 tygodniach na dawce 3 mg masa ciała nie zmniejszy się o co najmniej 5%, leczenie należy przerwać.

Gdy dolegliwości są nasilone, lekarz może wydłużyć czas na danej dawce albo wrócić do poprzedniej. Lek wstrzykuje się samodzielnie pod skórę brzucha, uda lub ramienia, za pomocą gotowego wstrzykiwacza (pena).

Ile można schudnąć na zastrzykach?

• Wegovy (semaglutyd 2,4 mg), badanie STEP 1^[4]: po 68 tygodniach masa ciała zmniejszyła się średnio o 14,9%, a w grupie placebo o 2,4%. Co najmniej 5% masy ciała straciło 86% osób (placebo 32%), a co najmniej 15% – połowa (placebo 5%).
• Wegovy (semaglutyd 7,2 mg), badanie STEP UP^[9] u dorosłych z BMI ≥30 bez cukrzycy: po 72 tygodniach średnio 18,7% przy 7,2 mg, 15,6% przy 2,4 mg i 3,9% przy placebo.
• Mounjaro (tirzepatyd), badanie SURMOUNT-1^[5]: po 72 tygodniach średnio 15,0% przy 5 mg, 19,5% przy 10 mg i 20,9% przy 15 mg, wobec 3,1% przy placebo.
• Saxenda (liraglutyd 3 mg), badanie SCALE Obesity and Prediabetes^[3]: po 56 tygodniach średnio 8,0% wobec 2,6% przy placebo (8,4 kg wobec 2,8 kg).

Leki nie działają jednakowo u wszystkich. Według zaleceń PTLO skuteczność ocenia się po 3 miesiącach przyjmowania dawki terapeutycznej^[8]. Jeśli masa ciała nie zmniejszyła się w tym czasie o co najmniej 5%, a inne przyczyny zostały wykluczone, lek należy odstawić lub rozważyć jego zmianę.

Ile trwa leczenie otyłości?

Według PTLO leczenie choroby otyłościowej nie powinno trwać krócej niż 6 miesięcy, optymalny czas leczenia wynosi 12 miesięcy lub dłużej. Leczenie krótsze niż 6 miesięcy nie przynosi długotrwałych korzyści.

W planowaniu długości farmakoterapii ważne jest indywidualne podejście do pacjenta, wyznaczanie celów oraz tempa utraty masy ciała. Nie występują ściśle narzucone ramy czasowe, ile maksymalnie można stosować leki w terapii otyłości. Leczenie farmakologiczne można stosować tak długo, jak jest ono konieczne, o ile jest ono skuteczne i dobrze tolerowane przez pacjenta.

Co się dzieje po odstawieniu zastrzyków?

Po odstawieniu leku apetyt zwykle wraca, a z nim część masy ciała. W badaniu STEP 4^[17] osoby, które po 20 tygodniach leczenia semaglutydem (w tym czasie schudły średnio o 10,6%) przeszły na placebo, w ciągu kolejnych 48 tygodni przybrały średnio 6,9% masy ciała. Osoby kontynuujące leczenie schudły w tym czasie o kolejne 7,9%. W badaniu STEP 1 leczenie kończyło się po 68 tygodniach. Rok po odstawieniu leku uczestnicy objęci obserwacją (przedłużenie badania STEP 1^[18]) odzyskali średnio ok. dwóch trzecich utraconej masy ciała: z 17,3% spadku zostało 5,6%. W badaniu SURMOUNT-4^[19] osoby, które po 36 tygodniach leczenia tirzepatydem (średnio 20,9% spadku masy ciała) przeszły na placebo, przez kolejne 52 tygodnie przybrały średnio 14,0%, a osoby kontynuujące leczenie schudły o kolejne 5,5%.

Dlatego decyzję o zakończeniu leczenia najlepiej podjąć razem z lekarzem, z planem na utrzymanie nawyków żywieniowych i aktywności. Praktyczne wskazówki znajdziesz w artykule jak jeść podczas terapii analogami GLP-1.

Czy leki na odchudzanie są bezpieczne?

Leki na otyłość, gdy są prawidłowo dobrane, mogą stanowić skuteczne wsparcie w redukcji nadmiernej masy ciała. Preparaty stosowane w leczeniu choroby otyłościowej, tak samo jak inne leki, mogą jednak powodować występowanie działań niepożądanych. W związku z tym przed ich zastosowaniem lekarz powinien dokładnie ocenić stan Twojego zdrowia oraz monitorować przebieg leczenia.

Skutki uboczne i przeciwwskazania

Najczęstsze działania niepożądane to nudności, wymioty, biegunka, zaparcia i ból brzucha, zwłaszcza w okresie zwiększania dawki. W badaniach z semaglutydem 2,4 mg nudności zgłaszało ok. 44% osób (placebo ok. 16%)^[14]. Często występują też m.in. zmęczenie, bóle i zawroty głowy, zgaga, odbijanie, wzdęcia, wypadanie włosów oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia.

Rzadsze, ale ważne ostrzeżenia z ChPL:

• ostre zapalenie trzustki: silny, uporczywy ból brzucha wymaga pilnego kontaktu z lekarzem, a przy potwierdzeniu lek się odstawia,
• kamica żółciowa i zapalenie pęcherzyka żółciowego,
• odwodnienie przy wymiotach i biegunce, które może pogorszyć czynność nerek, dlatego ważne jest picie odpowiedniej ilości płynów,
• niedocukrzenie (hipoglikemia) u osób z cukrzycą leczonych insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika; lekarz może zmniejszyć dawkę tych leków,
• ryzyko zachłyśnięcia treścią żołądkową podczas znieczulenia ogólnego lub głębokiej sedacji; przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lek,
• u osób z cukrzycą możliwe pogorszenie retinopatii cukrzycowej.

Formalnym przeciwwskazaniem w ChPL Wegovy, Mounjaro i Saxendy jest nadwrażliwość na lek. Leków nie stosuje się w ciąży. Semaglutyd należy odstawić co najmniej 2 miesiące, a tirzepatyd co najmniej miesiąc przed planowaną ciążą. Kobietom w wieku rozrodczym zaleca się antykoncepcję. Lekarz ocenia też inne choroby, np. przebyte zapalenie trzustki, choroby pęcherzyka żółciowego, ciężkie choroby przewodu pokarmowego, nerek lub wątroby. Szczegóły dla poszczególnych leków opisujemy w artykułach o semaglutydzie i tirzepatydzie.

Ile kosztują zastrzyki na odchudzanie?

Poniżej podane są przybliżone ceny leków stosowanych w leczeniu otyłości, w większości za opakowanie na 4 tygodnie. Ceny sprawdziliśmy w październiku 2026 r. (gdziepolek.pl, doz.pl)^{[12][13][20][21][22][23]}, a w konkretnej aptece mogą się różnić:

• Wegovy FlexTouch, 1 wstrzykiwacz na 4 tygodnie: 0,25 mg ok. 450–580 zł, 1 mg ok. 500–630 zł, 1,7 mg ok. 690–850 zł, 2,4 mg ok. 790–980 zł.
• Wegovy 7,2 mg, 4 wstrzykiwacze jednodawkowe na 4 tygodnie: ok. 1300–1850 zł.
• Mounjaro KwikPen, 1 wstrzykiwacz na 4 tygodnie: 2,5 mg ok. 700–850 zł, 5 mg ok. 990–1110 zł, 7,5 mg ok. 1390–1530 zł, 10 mg ok. 1370–1530 zł, 12,5 mg ok. 1400–1950 zł, 15 mg ok. 1600–1980 zł.
• Saxenda, 3 wstrzykiwacze (ok. 18 dni przy dawce 3 mg): ok. 230–405 zł; tańsze odpowiedniki z liraglutydem (Polidia, Plyzari): ok. 200–320 zł.
• Mysimba (tabletki), 112 tabletek na 4 tygodnie: ok. 375–440 zł.

Do ceny leku dochodzi koszt wizyt i badań. Zalecany czas leczenia to co najmniej rok, więc całkowity koszt dobrze jest policzyć przed rozpoczęciem terapii.

Zobacz też: pełne wyliczenie kosztu leczenia otyłości.

Czy zastrzyki na odchudzanie są refundowane?

Nie. Stan na październik 2026: żaden lek nie jest refundowany w leczeniu otyłości^[7], więc pacjent płaci 100% ceny.

• Mounjaro: 29 czerwca 2026 r. Rada Przejrzystości AOTMiT wydała pozytywne stanowisko (nr 81/2026)^[24] w sprawie programu lekowego w leczeniu otyłości, a Prezes AOTMiT negatywną rekomendację (nr 87/2026)^[25]. Ministerstwo Zdrowia nie podjęło decyzji. Proponowany program obejmowałby wąskie grupy: dorosłych w wieku 18–26 lat z BMI ≥35 i chorobą sercowo-naczyniową, obturacyjnym bezdechem sennym lub stanem przedcukrzycowym oraz dorosłych z BMI ≥40, u których otyłość uniemożliwia leczenie ratujące życie albo powoduje powikłania niepoddające się standardowemu leczeniu.
• Wegovy: wniosek o objęcie programem lekowym leczenia otyłości (dla wąskich grup pacjentów) otrzymał 28 września 2026 r. negatywne stanowisko Rady Przejrzystości (nr 138/2026) i negatywną rekomendację Prezesa AOTMiT (nr 144/2026)^[26][27]. Decyzję podejmuje Minister Zdrowia (stan na październik 2026).
• Ozempic (semaglutyd) jest refundowany wyłącznie w cukrzycy typu 2, u pacjentów spełniających łącznie kryteria: leczenie co najmniej dwoma lekami przeciwcukrzycowymi, HbA1c ≥7,5%, BMI ≥30 i bardzo wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe^[28].

Jak dostać receptę? Tak wygląda konsultacja

Leki na otyłość wydaje się tylko na receptę. Leczenie farmakologiczne planujemy na podstawie oceny stanu klinicznego pacjenta oraz diagnostyki w kierunku innych chorób towarzyszących otyłości. Lek wybieramy, kierując się korzyściami zdrowotnymi, jakie może on przynieść pacjentowi.

Przed wypisaniem recepty lekarz:

• pyta o historię masy ciała, dotychczasowe próby odchudzania, choroby, przyjmowane leki oraz plany dotyczące ciąży,
• ocenia BMI i obwód talii,
• sprawdza przeciwwskazania i interakcje z innymi lekami,
• w razie potrzeby zleca badania, np. laboratoryjne lub USG jamy brzusznej.

W Zapytaj Lekarza oferujemy kompleksowe podejście do leczenia otyłości, które obejmuje nie tylko farmakoterapię, ale także wsparcie dietetyka i fizjoterapeuty. Możesz zacząć od usługi leczenie otyłości online: konsultacja z lekarzem odbywa się w formie rozmowy wideo (ok. 30 minut), a w Lublinie także stacjonarnie. Pierwsza konsultacja kosztuje od 229 zł. Lekarz sam decyduje, czy lek jest wskazany i jaki. Jeśli farmakoterapia ma sens, dostajesz e-receptę i plan wizyt kontrolnych.

Zobacz też: jak dostać receptę na leki na otyłość krok po kroku.

Najczęściej zadawane pytania