Liraglutyd (Saxenda): działanie, dawkowanie, skutki uboczne i cena

Czym jest liraglutyd?

Liraglutyd jest jedną z substancji czynnych stosowanych w leczeniu otyłości. Obecnie na rynku występuje w preparatach Saxenda i Victoza oraz w ich tańszych odpowiednikach. Aktualnie w Polsce do leczenia otyłości zarejestrowane są Saxenda i jej odpowiedniki, a Victoza tylko do leczenia cukrzycy typu 2.

W odróżnieniu od semaglutydu (Wegovy) i tirzepatydu (Mounjaro), które wstrzykuje się raz w tygodniu, liraglutyd podaje się codziennie. Porównanie wszystkich leków znajdziesz w artykule zastrzyki na odchudzanie.

Zobacz też: lista leków na otyłość na receptę.

Mechanizm działania liraglutydu

Liraglutyd to analog ludzkiego hormonu inkretynowego GLP-1, który jest wydzielany przez komórki jelita cienkiego w odpowiedzi na posiłek. Pod względem budowy jest w 97% zgodny z naturalnym hormonem. Wprowadzone modyfikacje względem naturalnego odpowiednika pozwoliły na wydłużenie czasu działania liraglutydu, dzięki czemu lek podaje się raz dziennie.

Liraglutyd po związaniu z receptorami GLP-1 aktywuje je. W rezultacie lek zwiększa uczucie sytości, a zmniejsza apetyt. Takie działanie prowadzi do spożywania mniejszej ilości pokarmu, co skutkuje utratą masy ciała, głównie tkanki tłuszczowej. Według charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) dokładny mechanizm tego działania nie jest w pełni poznany.

Dodatkowo liraglutyd wpływa na gospodarkę węglowodanową poprzez pobudzanie wydzielania insuliny zależne od stężenia glukozy oraz hamowanie wydzielania glukagonu, co pozwala na obniżenie stężenia glukozy we krwi zarówno na czczo, jak i po posiłku.

Saxenda a Victoza: czym się różnią?

• Saxenda: liraglutyd do kontroli masy ciała, dawka terapeutyczna 3 mg na dobę.
• Odpowiedniki Saxendy z liraglutydem 6 mg/ml, zarejestrowane do kontroli masy ciała, np. Polidia i Plyzari (w polskich aptekach), a także m.in. Ablymico, Ejulir, Byesilor, Obexorin i Triglyva (zarejestrowane, w październiku 2026 r. bez ofert w aptekach).
• Victoza i jej odpowiedniki (np. Diavic): liraglutyd zarejestrowany wyłącznie do leczenia cukrzycy typu 2 (u dorosłych, młodzieży i dzieci od 10 lat), maksymalnie 1,8 mg na dobę. Stosowanie ich w celu odchudzania to leczenie poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label).

Dla kogo jest Saxenda?

Leczenie otyłości za pomocą preparatów zawierających liraglutyd jest wskazane u pacjentów, u których nie odnotowano wystarczającego spadku masy ciała pomimo stosowanej zdrowej i zbilansowanej diety oraz regularnej aktywności fizycznej. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości (PTLO) farmakoterapię warto omówić, jeśli po 3–6 miesiącach zmiany stylu życia masa ciała nie zmniejszyła się o co najmniej 5%^[5].

U dorosłych kryterium do włączenia farmakoterapii jest BMI większe bądź równe 30 kg/m² lub BMI mieszczące się w przedziale 27–30 kg/m² ze współistniejącą co najmniej jedną chorobą związaną z chorobą otyłościową (stan przedcukrzycowy lub cukrzyca typu 2, dyslipidemia, nadciśnienie tętnicze, obturacyjny bezdech senny). Według ChPL Saxendę, zawsze jako uzupełnienie diety i aktywności fizycznej, można stosować też u^[6]:

• młodzieży od 12 lat z otyłością i masą ciała powyżej 60 kg,
• dzieci od 6 do 12 lat z otyłością (BMI co najmniej na 95. centylu) i masą ciała co najmniej 45 kg.

Jak dawkować i podawać Saxendę?

Leczenie otyłości zaczyna się od dawki początkowej liraglutydu, która wynosi 0,6 mg/dobę. Następnie jest ona stopniowo zwiększana o 0,6 mg/dobę, w odstępach co najmniej tygodniowych. Stopniowe zwiększanie dawki zmniejsza dolegliwości związane z działaniami niepożądanymi leku. Dawkę liraglutydu zwiększa się do dawki terapeutycznej, która wynosi 3 mg/dobę. Schemat według ChPL^[6]:

• tydzień 1: 0,6 mg na dobę,
• tydzień 2: 1,2 mg,
• tydzień 3: 1,8 mg,
• tydzień 4: 2,4 mg,
• od tygodnia 5: dawka terapeutyczna 3 mg na dobę.

Jeśli kolejnej dawki nie udaje się tolerować przez 2 tygodnie z rzędu, lekarz rozważa przerwanie leczenia. Jeżeli po 12 tygodniach farmakoterapii dawką terapeutyczną (3,0 mg/dobę) u pacjenta nie odnotowano spadku masy ciała o co najmniej 5%, leczenie należy przerwać. Według ChPL^[6] u osób, które w tym czasie nie osiągnęły 5%, szansa na spadek o 10% po roku jest niewielka: nie osiąga go 93,4% z nich.

Czas trwania farmakoterapii choroby otyłościowej powinien być dostosowywany indywidualnie do potrzeb pacjenta. Obecnie zaleca się, aby trwała co najmniej rok.

Zarówno Saxenda, jak i Victoza to preparaty występujące w postaci penów zawierających roztwór do wstrzyknięć. Pacjent samodzielnie podaje sobie lek poprzez iniekcję podskórną w udo, brzuch lub górną część ramienia. Aby zmniejszyć dolegliwości bólowe związane z iniekcją, należy zmieniać miejsce wkłucia oraz każdorazowo stosować nową igłę.

Lek należy podawać codziennie o dowolnej, lecz stałej porze dnia, niezależnie od posiłku. W przypadku pominięcia dawki leku należy ją podać jak najszybciej, o ile do kolejnej dawki pozostało więcej niż 12 godzin. Natomiast jeżeli kolejna dawka leku przypada w czasie krótszym niż 12 godzin, należy przyjąć kolejną dawkę o stałej porze, a dawki pominiętej nie przyjmować.

Ile można schudnąć na liraglutydzie?

• Badanie SCALE Obesity and Prediabetes^[3], dorośli bez cukrzycy z BMI ≥30 albo ≥27 z dyslipidemią lub nadciśnieniem: po 56 tygodniach masa ciała zmniejszyła się średnio o 8,0% (8,4 kg), a w grupie placebo o 2,6% (2,8 kg).
• Co najmniej 5% masy ciała straciło 63% osób leczonych liraglutydem (placebo 27%), a ponad 10% – 33% (placebo 11%).
• U osób ze stanem przedcukrzycowym, leczonych przez 160 tygodni, cukrzycę typu 2 rozpoznano w trakcie leczenia u 3% leczonych Saxendą i 11% otrzymujących placebo^[6].

W badaniach z semaglutydem i tirzepatydem średni spadek masy ciała był większy, ale lekarz dobiera lek również do tolerancji, przeciwwskazań i kosztu. Po odstawieniu leków z tej grupy masa ciała zwykle częściowo wraca, dlatego zakończenie leczenia dobrze jest zaplanować z lekarzem i dietetykiem. Aby leczenie otyłości przynosiło długotrwałe efekty, należy pamiętać o wypracowaniu zdrowych nawyków żywieniowych oraz regularności w ćwiczeniach fizycznych. Pomocne wskazówki znajdziesz w artykule jak jeść podczas terapii analogami GLP-1.

Czy Saxenda jest bezpiecznym lekiem?

Tak, każdy lek, który jest wprowadzany na rynek, musi przejść szereg badań określających jego bezpieczeństwo. Jeżeli jest stosowany zgodnie ze wskazaniami i pod kontrolą lekarza, stanowi skuteczne wsparcie w leczeniu choroby otyłościowej.

Preparaty z liraglutydem, tak samo jak inne leki, mogą jednak powodować występowanie działań niepożądanych. W związku z tym przed ich zastosowaniem lekarz powinien dokładnie ocenić stan Twojego zdrowia oraz monitorować przebieg leczenia.

Jakie skutki uboczne może mieć Saxenda?

Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są ból głowy oraz objawy z przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, zaparcia czy biegunka. Według ChPL u dorosłych występują^[6]:

• bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób): nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból głowy,
• często: niestrawność, zapalenie błony śluzowej żołądka, refluks, ból w nadbrzuszu, wzdęcia, odbijanie, suchość w ustach, zawroty głowy, zaburzenia smaku, bezsenność, zmęczenie, osłabienie, niedocukrzenie, kamica żółciowa, reakcje w miejscu wstrzyknięcia,
• niezbyt często: odwodnienie, przyspieszone tętno, zapalenie trzustki, zapalenie pęcherzyka żółciowego, pokrzywka.

Aby ograniczyć ryzyko występowania działań niepożądanych, lek powinien być dobrany przez lekarza po wcześniejszym przebadaniu. W przypadku wystąpienia niepokojących działań niepożądanych pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Jedynym przeciwwskazaniem w ChPL jest nadwrażliwość na liraglutyd lub składniki leku. Lekarz weźmie jednak pod uwagę m.in.:

• zapalenie trzustki: przy silnym, uporczywym bólu brzucha lek się odstawia, a po potwierdzeniu nie wraca się do niego,
• kamicę żółciową i zapalenie pęcherzyka żółciowego, które występowały częściej niż przy placebo,
• odwodnienie przy wymiotach i biegunce, mogące prowadzić do ostrej niewydolności nerek,
• choroby tarczycy (opisywano m.in. wole) i przyspieszone tętno, które lekarz kontroluje,
• cukrzycę leczoną insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika (ryzyko niedocukrzenia),
• ciężką niewydolność serca (klasa NYHA IV), ciężką niewydolność nerek lub wątroby, nieswoiste zapalenia jelit, gastroparezę cukrzycową i wiek powyżej 75 lat, w których stosowanie leku nie jest zalecane,
• planowany zabieg w znieczuleniu ogólnym lub głębokiej sedacji: powiedz anestezjologowi o leku, bo rośnie ryzyko zachłyśnięcia.

Liraglutydu nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią. Jeśli planujesz ciążę lub zajdziesz w ciążę, lek należy odstawić. Według ChPL liraglutyd nie powinien zmniejszać skuteczności doustnej antykoncepcji. Rozpoczęty wstrzykiwacz można używać przez miesiąc, przechowując go w lodówce lub w temperaturze poniżej 30°C.

Ile kosztuje leczenie liraglutydem?

Ceny sprawdzone: październik 2026 (gdziepolek.pl, doz.pl)^[7][8][9], orientacyjne, zależą od apteki. Pierwsza wartość to najniższa znaleziona cena, druga to średnia cena w aptekach lub cena w doz.pl.

• Saxenda, 3 wstrzykiwacze: ok. 230–405 zł.
• Polidia, 3 wstrzykiwacze: ok. 200–280 zł.
• Plyzari, 3 wstrzykiwacze: ok. 260–320 zł.

Jeden wstrzykiwacz zawiera 18 mg liraglutydu, czyli wystarcza na 6 dni przy dawce 3 mg, a opakowanie na ok. 18 dni. Przy dawce terapeutycznej 4 tygodnie leczenia (84 mg, ok. 4,7 wstrzykiwacza) kosztują więc ok. 360–630 zł (Saxenda) lub ok. 310–500 zł (odpowiedniki), a pełny miesiąc (30 dni, 5 wstrzykiwaczy) odpowiednio nieco więcej. W pierwszym miesiącu, gdy dawka jest mniejsza, zwykle wystarcza jedno opakowanie. O zamianie leku na odpowiednik zdecyduj razem z lekarzem lub farmaceutą.

Saxenda nie jest refundowana (stan na październik 2026). W Polsce żaden lek nie jest refundowany w leczeniu otyłości^[4].

Jak dostać receptę na Saxendę?

Saxendę wydaje się na receptę. Lekarz ocenia BMI, choroby współistniejące, przyjmowane leki i przeciwwskazania, a w razie potrzeby zleca badania. W Zapytaj Lekarza możesz skorzystać z usługi leczenie otyłości online: konsultacja z lekarzem odbywa się w formie rozmowy wideo, a w Lublinie także stacjonarnie. Pierwsza konsultacja kosztuje od 229 zł. Leczenie możesz połączyć ze wsparciem dietetyka i fizjoterapeuty.

Najczęściej zadawane pytania